Hieronder mijn eerste uitwerking van quest 2. Bronvermelding etc. is allemaal nog niet in orde, dit volgt later.
Scenario 1: Onderwijs
op maat
Het is 2030 en Klaartje (10 jaar) hoeft, in tegenstelling tot 13 jaar geleden, niet meer dagelijks fysiek op school aanwezig te zijn. Doordat de voorwaarden zijn bijgesteld, hebben scholen meer ruimte om te variëren in wanneer en waar een leerling lessen volgt. Klaartje kan nu vanuit huis virtueel inloggen om verplichte (of zelfgekozen) lessen te volgen. Leersituaties voldoen aan de eisen van onderwijstijd wanneer deze plaatsvinden onder verantwoordelijkheid van bekwaam onderwijspersoneel, deel uitmaken van het door de school geplande en voor leerlingen verplichte onderwijsprogramma en bestaat uit leeractiviteiten die inspirerend, zinvol en uitdagend zijn (OCW, 2013).
Het onderwijs van nu (2030) dient nieuwsgierigheid en creativiteit te ontwikkelen, bij te dragen aan de persoonsvorming en aan vorming van verantwoordelijke burgers die kunnen omgaan met diversiteit. De vakken die als basis fungeren voor het onderwijs zijn net als in 2017: Nederlandse taal, rekenen en wiskunde, Engels, digitale geletterdheid, burgerschap en ‘kennis van de wereld’. Daarnaast ontwikkelen leerlingen vakoverstijgende vaardigheden die nodig zijn om te kunnen functioneren in de huidige samenleving, en ondersteunt bij een leven lang leren bijv: leervaardigheden, creëren, kritisch denken, probleemoplossend vermogen en samenwerken. (van den Broek, Campen, de Haan, Roeters, Turkenburg & Vermeij, 2016).
Het is 2030 en Klaartje (10 jaar) hoeft, in tegenstelling tot 13 jaar geleden, niet meer dagelijks fysiek op school aanwezig te zijn. Doordat de voorwaarden zijn bijgesteld, hebben scholen meer ruimte om te variëren in wanneer en waar een leerling lessen volgt. Klaartje kan nu vanuit huis virtueel inloggen om verplichte (of zelfgekozen) lessen te volgen. Leersituaties voldoen aan de eisen van onderwijstijd wanneer deze plaatsvinden onder verantwoordelijkheid van bekwaam onderwijspersoneel, deel uitmaken van het door de school geplande en voor leerlingen verplichte onderwijsprogramma en bestaat uit leeractiviteiten die inspirerend, zinvol en uitdagend zijn (OCW, 2013).
Het onderwijs van nu (2030) dient nieuwsgierigheid en creativiteit te ontwikkelen, bij te dragen aan de persoonsvorming en aan vorming van verantwoordelijke burgers die kunnen omgaan met diversiteit. De vakken die als basis fungeren voor het onderwijs zijn net als in 2017: Nederlandse taal, rekenen en wiskunde, Engels, digitale geletterdheid, burgerschap en ‘kennis van de wereld’. Daarnaast ontwikkelen leerlingen vakoverstijgende vaardigheden die nodig zijn om te kunnen functioneren in de huidige samenleving, en ondersteunt bij een leven lang leren bijv: leervaardigheden, creëren, kritisch denken, probleemoplossend vermogen en samenwerken. (van den Broek, Campen, de Haan, Roeters, Turkenburg & Vermeij, 2016).
De ouders van Klaartje hebben,
vergeleken met 13 jaar geleden, een grotere rol in de ontwikkeling van de
kinderen en staan meer op dezelfde lijn met de leerkracht. Als tussenpersoon
tussen ouders en leerkracht hebben alle leerlingen per persoon een eigen robotcoach.
Deze robotcoach helpt niet alleen de leerling, maar ook de ouders in het
opvoeden en het optimaal ontwikkelen van hun kinderen. De robotcoach popt op
zodra een codewoord uitgesproken wordt, het is geen fysieke robot. De rol van
de leerkracht zit hem vooral in het ondersteunen/begeleiden van de zelfstandig
lerende leerling. Het contact is soms online/soms op school of via de
robotcoach die overleg heeft gehad met ouders en leerkracht en dit terugkoppelt
naar de leerling?
De begrippen
‘basisschool’, ‘speciaal onderwijs’ en ‘(speciaal) voortgezet onderwijs’, die
13 jaar geleden niet uit beeld te denken waren,
zijn nu verdwenen. De scheidingslijn tussen basisschool en voortgezet
onderwijs bestaat niet meer. Leerlingen leren volgens een persoonlijk ontwikkelingsplan.
De tijd van ‘one size fits all’ is
voorbij en heeft plaatsgemaakt voor zelfstandig leren. Zelfstandig leren was 13
jaar geleden opkomend. Mensen
moeten regelmatig hun kennis bijspijkeren omdat de maatschappij toen ook al
snel veranderde (Geerligs & van de Veen, 2010). Wat in het huidige
onderwijs ook steeds belangrijker is geworden, is het ‘leren leren’. Bij
zelfstandig leren is het daarom van belang dat leren leren de aandacht krijgt
(Geerligs & van de Veen, 2010).
Dankzij de mogelijkheden van nieuwe technologie zijn vormen van
differentiatie en maatwerk mogelijk die zonder ICT niet uitvoerbaar zouden
zijn. ICT maakt gepersonaliseerd leren in de praktijk makkelijker hanteerbaar
en uitvoerbaar (Marquenie, Opsteen, ten Brummelhuis & van der Waal, 2014).
De dagen dat Klaartje wel op school les krijgt, zijn ook
anders vormgegeven. De kleine dorpsscholen, die in 2015 al enorm aan het
krimpen waren (Nationale onderwijsgids, 2015), zijn verdwenen. Het zijn vooral
nog grote, overkoepelende gebouwen met veel mogelijkheden onder een dak.
Hierbij valt te denken aan een consultatiebureau, scholen/opleidingen, maar denk
ook aan vrije tijdsbesteding, stageplekken.
Bronnen
scenario 1:
van
den Broek, Campen, de Haan, Roeters, Turkenburg & Vermeij, (2016), De toekomst tegemoet.
Geerligs,
T., & Veen, T. van de. (2010). Lesgeven en zelfstandig leren. Assen,
Nederland: Van Gorcum
Nationale
onderwijsgids. (2015). Geen scholen meer
in kwart Nederlandse woonplaatsen. Geraadpleegd op 13 februari 2017 van https://www.nationaleonderwijsgids.nl/passend-onderwijs/nieuws/29460-geen-school-meer-in-kwart-nederlandse-woonplaatsen.html
OCW. (2013). Kamerbrief over
wettelijke normen onderwijstijd voortgezet onderwijs.
Geraadpleegd
op 9 februari 2017 van
http://www.rijksoverheid.nl/documenten-enpublicaties/kamerstukken/2013/09/19/kamerbrief-over-modernisering-wettelijkenormen-
onderwijstijd-voortgezet-onderwijs.html
http://www.jaapvanderstel.nl/wp-content/uploads/Individualisering_en_sociale_integratie_19992004.pdf
Scenario 2: Samen
sterk
Het is 2030 en de school waar Klaartje (10) les krijgt heeft zich ontwikkeld tot professionele leergemeenschap. De basis hiervan is het doorlopend elkaar ontmoeten, samen reflecteren en samen leren, met als doel een leerproces tot stand te brengen dat gericht is op het primaire proces, namelijk het leren van de leerlingen (Lieskamp, 2015). In het advies van Ons Onderwijs 2032 werd geadviseerd om leerlingen op school te leren samen te leven en te werken, hun eigen mening te vormen en die van anderen te respecteren (Ons onderwijs 2032 - Advies, 2016). Op dit moment staat het onderwijs geheel in het teken van samen werken en samen leren.
Het is 2030 en de school waar Klaartje (10) les krijgt heeft zich ontwikkeld tot professionele leergemeenschap. De basis hiervan is het doorlopend elkaar ontmoeten, samen reflecteren en samen leren, met als doel een leerproces tot stand te brengen dat gericht is op het primaire proces, namelijk het leren van de leerlingen (Lieskamp, 2015). In het advies van Ons Onderwijs 2032 werd geadviseerd om leerlingen op school te leren samen te leven en te werken, hun eigen mening te vormen en die van anderen te respecteren (Ons onderwijs 2032 - Advies, 2016). Op dit moment staat het onderwijs geheel in het teken van samen werken en samen leren.
De 21 eeuwse
vaardigheden die in 2017 al een steeds grotere rol speelden, hebben een nog
grotere invloed gekregen op het onderwijs. Dit komt omdat de kinderen nu nog meer dan in 2017, worden opgeleid
voor banen die nog helemaal niet bestaan. De 21 eeuwse vaardigheden zijn inmiddels
zijn compleet verweven in het curriculum (SLO, 2013).
De school is onderdeel van een enorm centrum, waarin
kinderen zich kunnen ontwikkelen tot werkende burgers. Tegenwoordig bevindt
zich hier ook het bejaardenhuis. Waar de jeugd steeds meer is gaan zorgen voor
de ouderen, wordt het hier goed gecombineerd.
Klaartje werkt veel in groepen en is momenteel bezig met een project voor het bejaardenhuis, wat ook in het centrum gevestigd zit. De leeromgeving is verder dan de klas alleen, door de vele mogelijkheden in het centrum waar ze les krijgt. Binnen de wisselende groepen waar ze aan opdrachten werkt, ontwikkelt ze wel haar eigen leerdoelen. Samen met de leerkracht en robotcoach wordt tussentijds gekeken naar de vorderingen hiervan (zelfstandig leren).
Klaartje werkt veel in groepen en is momenteel bezig met een project voor het bejaardenhuis, wat ook in het centrum gevestigd zit. De leeromgeving is verder dan de klas alleen, door de vele mogelijkheden in het centrum waar ze les krijgt. Binnen de wisselende groepen waar ze aan opdrachten werkt, ontwikkelt ze wel haar eigen leerdoelen. Samen met de leerkracht en robotcoach wordt tussentijds gekeken naar de vorderingen hiervan (zelfstandig leren).
De leerkrachten die werken op de basisschool van
Klaartje, zijn net als de leerlingen steeds meer collectief gaan leren de
afgelopen jaren en hebben zich ontwikkeld tot echte lerende organisaties,
passen bij levenslang leren. Ze leren collectief binnen en buiten de school
(Dekker, 2014).
Het contact tussen scholen kan fysiek plaatsvinden, maar met de huidige mogelijkheden op gebied van ICT en sociale media ontmoeten scholen elkaar ook in de digitale wereld.\
De rol van de leerkracht ligt vooral in het ondersteunen en begeleiden van het zelfstandige leerproces waarin de leerlingen zich bevinden en zorgen dat ze doelen die gesteld zijn ook kunnen halen (Geerligs & van de Veen, 2010).
Het contact tussen scholen kan fysiek plaatsvinden, maar met de huidige mogelijkheden op gebied van ICT en sociale media ontmoeten scholen elkaar ook in de digitale wereld.\
De rol van de leerkracht ligt vooral in het ondersteunen en begeleiden van het zelfstandige leerproces waarin de leerlingen zich bevinden en zorgen dat ze doelen die gesteld zijn ook kunnen halen (Geerligs & van de Veen, 2010).
Een levenslang leren is waar alle leerlingen/studenten
tegenwoordig mee opgroeien. Leren
weten, leren doen, leren zijn en leren samenleven zijn belangrijke pijlers.
Leren staat hierbij voor de algehele persoonlijke ontwikkeling die mensen in
staat stelt actief te participeren in de samenleving, vorm te geven aan hun
omgeving en talenten volledig te ontplooien. Van alle leerdoelen is het leren samenleven
belangrijker geworden vanwege de toenemende diversiteit in de samenleving. Die
diversiteit versterkt ook de noodzaak tot wederzijds begrip, het vermijden van
conflicten en kunnen samenwerken (van den Broek, Campen et al., 2016).
Bronnen scenario 2:
Bronnen scenario 2:
van den Broek, Campen, de Haan, Roeters, Turkenburg
& Vermeij, (2016), De toekomst
tegemoet.
Dekker (2014) Toekomstgericht funderend onderwijs
Lieskamp, M.
( 2015) Samen leren in een professionele
leergemeenschap. Geraadpleegd op 18 februari 2017 van http://www.myriamlieskamp.nl/wp-content/uploads/2013/10/Direct-nr-5_leergemeenschap.pdf
Geerligs,
T., & Veen, T. van de. (2010). Lesgeven en zelfstandig leren. Assen,
Nederland: Van Gorcum
SLO. (2013). 21st century skills: een
nieuwe uitdaging voor het curriculum. LRPLN, 48-49
Scenario 3: Werken
naar de standaard
Het is 2030 en Klaartje (10) is een leerling die, net als alle andere leerlingen op school hetzelfde aanbod krijgt, wel met de mogelijkheid om extra begeleid te worden als haar persoonlijke leerdoelen niet gehaald worden. De individualisering heeft de afgelopen jaren verder doorgezet en maatschappelijke verbanden zijn losser geworden. In deze geïndividualiseerde samenleving hechten mensen er aan hun eigen leven zelf vorm te kunnen geven (Dekker, 2014).
Omdat Klaartje nu 10 jaar is wordt er een kennistest afgenomen. Welke kennis is bij Klaartje de afgelopen 10 jaar allemaal bijgebleven? Na de test wordt door middel van een ingebrachte kennischip haar kennis aangevuld op de gebieden waar ze nog tekort in schiet. Daarnaast bepaald de arbeidsmarkt deels de toekomst van Klaartje. Waar behoefte aan is, dat wordt geproduceerd. Op deze manier zijn tekorten in bepaalde sectoren niet meer aan de orde.
De leerkracht blijft een ondersteunende rol houden in het proces van zelfstandig leren. ICT heeft ervoor gezorgd dat bepaalde taken geautomatiseerd gaan en daarmee bepaalde taken van de leerkracht ontnomen hebben ( onderzoeksnotitie 2014). ICT zorgt nu voor gestandaardiseerd maatwerk voor Klaartje in een computergestuurde omgeving. Daarnaast is ICT erop gericht om Klaartje te ondersteunen bij het meer zelfstandig richting geven aan het eigen leerproces. Ze krijgt bijvoorbeeld informatie aangereikt over voortgang van eigen activiteiten. Klaartje kan vervolgens zelf keuzes maken over de inhoud, aanpak en planning van volgende leeractiviteiten
Het is 2030 en Klaartje (10) is een leerling die, net als alle andere leerlingen op school hetzelfde aanbod krijgt, wel met de mogelijkheid om extra begeleid te worden als haar persoonlijke leerdoelen niet gehaald worden. De individualisering heeft de afgelopen jaren verder doorgezet en maatschappelijke verbanden zijn losser geworden. In deze geïndividualiseerde samenleving hechten mensen er aan hun eigen leven zelf vorm te kunnen geven (Dekker, 2014).
Omdat Klaartje nu 10 jaar is wordt er een kennistest afgenomen. Welke kennis is bij Klaartje de afgelopen 10 jaar allemaal bijgebleven? Na de test wordt door middel van een ingebrachte kennischip haar kennis aangevuld op de gebieden waar ze nog tekort in schiet. Daarnaast bepaald de arbeidsmarkt deels de toekomst van Klaartje. Waar behoefte aan is, dat wordt geproduceerd. Op deze manier zijn tekorten in bepaalde sectoren niet meer aan de orde.
De leerkracht blijft een ondersteunende rol houden in het proces van zelfstandig leren. ICT heeft ervoor gezorgd dat bepaalde taken geautomatiseerd gaan en daarmee bepaalde taken van de leerkracht ontnomen hebben ( onderzoeksnotitie 2014). ICT zorgt nu voor gestandaardiseerd maatwerk voor Klaartje in een computergestuurde omgeving. Daarnaast is ICT erop gericht om Klaartje te ondersteunen bij het meer zelfstandig richting geven aan het eigen leerproces. Ze krijgt bijvoorbeeld informatie aangereikt over voortgang van eigen activiteiten. Klaartje kan vervolgens zelf keuzes maken over de inhoud, aanpak en planning van volgende leeractiviteiten
De assumptie bij
deze vormen van zelfstandig of zelfgeorganiseerd leren is dat leerlingen weten
wat ze willen en over de benodigde vaardigheden voor zelfsturing beschikken om
al dan niet in samenwerking met de leerkracht de juiste keuzes te maken. Leerlingen
blijken niet zondermeer over deze vaardigheden te beschikken ( onderzoeksnotitie
2014).
Leerinhouden….
Bronnen scenario 3:
Dekker
(2014) Toekomstgericht funderend onderwijs
Onderzoeksnotitie 2014
Scenario 4: Gesocialiseerd
onderwijs/ Uniformiteit
Het is 2030 en Klaartje gaat nog steeds elke dag naar school
toe om les te krijgen. Vergeleken met 15 jaar geleden zijn er alleen de nodige
dingen veranderd. Dit is zichtbaar zodra je het schoolgebouw binnenkomt. ICT is
een nog grotere rol gaan spelen in het onderwijs en overal zijn werkplekken
gecreëerd met computers, tablets etc.
De docent is nog steeds de onderwijzende kracht, die de
afgelopen jaar niet is verdwenen uit het onderwijsveld. Echter is deze niet
altijd meer fysiek aanwezig. Leerkrachten kunnen overal worden ingezet en door
VR kunnen zij aan veel meer publiek tegelijk lesgeven. Op grote schermen in de
school bieden zij de kernvakken rekenen, taal en lezen aan.
De robotcoach is oproepbaar voor elke leerling om daarna de ondersteunen bij het verwerken van de lesstof.
De robotcoach is oproepbaar voor elke leerling om daarna de ondersteunen bij het verwerken van de lesstof.
In de professionele
leergemeenschap die ontstaan is in de afgelopen decennia nemen docenten actief
deel aan besluitvormingsprocessen, is er een cultuur van samenwerken, en dragen
zij samen verantwoordelijk voor de resultaten van het werk (Onderwijsraad 2012).
De opbrengst hiervan is de ontwikkeling van gedeelde visie op ‘goed onderwijs’
en een cultuur waarin gezamenlijke reflectie en feedback op het eigen handelen
mogelijk is. Samen verantwoordelijk voor goed onderwijs.
Bronnen scenario 4:
Onderzoek notitie gepersonaliseerd leren Elk talent een kans, verkenning van
gepersonaliseerd leren met ICT
